Giá trị của tiếng Trung không chỉ nằm ở chứng chỉ mà ở khả năng sử dụng 

Một chứng chỉ có thể cho thấy người học đã đạt đến trình độ nhất định, nhưng chưa phản ánh đầy đủ khả năng sử dụng ngoại ngữ trong thực tế. Khi nhu cầu học tập và làm việc ngày càng đa dạng, câu hỏi “học tiếng Trung để làm gì?” cần được đặt ra ngay từ khi bắt đầu.

Mục tiêu rõ ràng không chỉ tạo động lực mà còn giúp người học lựa chọn đúng nội dung, phương pháp và môi trường luyện tập, thay vì dành nhiều thời gian ghi nhớ kiến thức nhưng lúng túng khi cần sử dụng.

Ngoại ngữ là công cụ, không chỉ là chứng chỉ

Với một số người, tiếng Trung phục vụ nhu cầu giao tiếp hàng ngày, du lịch hoặc tiếp cận nội dung văn hóa. Với sinh viên, ngoại ngữ có thể hỗ trợ đọc tài liệu, tìm kiếm học bổng và chuẩn bị cho công việc. Trong môi trường doanh nghiệp, tiếng Trung được sử dụng để trao đổi với khách hàng, đối tác hoặc xử lý thông tin chuyên ngành.

Mỗi mục tiêu đòi hỏi nhóm kiến thức và kỹ năng khác nhau. Người học để giao tiếp cần ưu tiên nghe, nói và phản hồi. Người có định hướng nghề nghiệp cần bổ sung từ vựng chuyên môn, kỹ năng trình bày và cách diễn đạt phù hợp với bối cảnh công việc.

Người học cần xác định mục tiêu sử dụng tiếng Trung để lựa chọn nội dung và phương pháp phù hợp. Ảnh minh họa

Chứng chỉ vẫn có giá trị trong việc xác định trình độ hoặc đáp ứng yêu cầu học tập, tuyển dụng. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào từ vựng, ngữ pháp và kỹ thuật làm bài, người học có thể đạt kết quả tốt nhưng chưa sẵn sàng cho những cuộc hội thoại không có kịch bản.

Do đó, “biết” ngoại ngữ không chỉ nằm ở số lượng từ đã ghi nhớ hay cấp độ chứng chỉ, mà còn được thể hiện qua khả năng hiểu ngữ cảnh, lựa chọn cách diễn đạt và giải quyết tình huống bằng ngôn ngữ đó.

Từ kiến thức đến khả năng ứng dụng

Khoảng cách giữa việc hiểu và sử dụng thường xuất hiện khi kiến thức chỉ được tiếp nhận một chiều. Người học có thể nhận ra từ vựng khi đọc nhưng không nhớ được từ cần dùng khi nói. Họ cũng có thể hiểu một mẫu câu nhưng mất nhiều thời gian sắp xếp ý trước khi phản hồi.

Để thu hẹp khoảng cách này, kiến thức cần được đặt vào những tình huống gần với mục tiêu sử dụng. Chẳng hạn, chủ đề du lịch có thể bao gồm hỏi đường, đặt phòng và xử lý thay đổi lịch trình. Với môi trường công việc, người học có thể thực hành giới thiệu bản thân, trao đổi tiến độ, xác nhận thông tin hoặc phản hồi khách hàng.

Quá trình học có thể đi qua các bước: tiếp nhận kiến thức, hiểu ngữ cảnh, luyện tập có hướng dẫn, nhận phản hồi và ứng dụng. Khi các bước được lặp lại thường xuyên, người học có thể giảm thời gian dịch thầm và từng bước hình thành phản xạ.

Trí tuệ nhân tạo cũng mở thêm cơ hội luyện tập ngoài lớp học. AI có thể giải thích từ vựng theo ngữ cảnh, gợi ý cách diễn đạt, nhận diện một số lỗi phát âm hoặc mô phỏng hội thoại. Tuy nhiên, công nghệ chỉ đóng vai trò bổ trợ, không thay thế nền tảng kiến thức, giáo viên và tương tác thực tế.

Chọn lộ trình theo mục tiêu của người học

Khi mục tiêu học chuyển từ “có bằng” sang “có thể sử dụng”, chương trình đào tạo cũng cần được xây dựng theo trình độ và bối cảnh ứng dụng. Đây là định hướng Tiếng Trung Ni Hao và hệ sinh thái giáo dục Mentora Global theo đuổi.

Mentora Global hiện phát triển ba đơn vị gồm Tiếng Trung Ni Hao, trường mầm non quốc tế đa ngôn ngữ Princeton Academy Premier và trung tâm tư vấn du học Edugenic Global.

Đội ngũ nhân sự Tiếng Trung Ni Hao. Ảnh: Tiếng Trung Ni Hao

Trong hệ sinh thái này, Tiếng Trung Ni Hao tập trung đào tạo tiếng Trung giao tiếp và ứng dụng. Thành lập năm 2018 dưới sự cố vấn chuyên môn của Giáo sư Giáp Văn Cường, đơn vị hiện có bốn cơ sở tại TP HCM và cho biết đã đồng hành cùng hơn 10.000 học viên.

Ni Hao phát triển chương trình dành cho trẻ em, thanh thiếu niên, sinh viên, người đi làm và doanh nghiệp; bên cạnh các khóa HSK, học trực tuyến và chương trình cá nhân hóa. Lộ trình được phân chia theo trình độ, mục tiêu và tình huống sử dụng.

Theo đại diện đơn vị, chương trình chú trọng hoạt động luyện tập, tương tác và phản hồi, giúp học viên chuyển từ ghi nhớ sang chủ động sử dụng tiếng Trung. AI cũng được ứng dụng trong thiết kế bài học nhằm trực quan hóa kiến thức, gợi ý hoạt động theo ngữ cảnh và từng bước cá nhân hóa nội dung học.

Một buổi học tại trung tâm Tiếng Trung Ni Hao. Ảnh: Tiếng Trung Ni Hao

Thông tin các chương trình được giới thiệu trên website Tiếng Trung Ni Hao.

Một tấm bằng có thể ghi nhận kết quả tại một thời điểm, còn khả năng sử dụng được hình thành qua quá trình luyện tập lâu dài. Sau hơn 8 năm đào tạo, Ni Hao tiếp tục theo đuổi định hướng “học thật, làm thật, kích hoạt phản xạ tiếng Trung”, giúp người học biến ngoại ngữ thành công cụ phục vụ mục tiêu cá nhân, học tập và nghề nghiệp.